Bilgi Toplumunu yaşadığımız bu süreçte, bilgi, günümüzde en önemli kaynak haline gelmiştir. Bilginin sürekli olarak artması ve gelişmesi, yeni iş alanları doğurmuş, bilgiye sahip olan kişileri ise daha güçlü kılmıştır.
Sanayileşmenin beşiği sayılan 1850 İngiltere´sinde sadece 431 çeşit meslek olduğu tespit edilmişken, aradan geçen 70 yılın ardından (1920 de) bu sayı 20.000'e günümüzde ise yaklaşık 45.000e ulaşmıştır.
"Sanayi toplumuna güç kazandıran şey para iken, günümüz toplumunda bu bilgidir." diyor, Robbins. Değişim ve dönüşümün anahtarı olan insan, bilgiyi üreten, yayan ve tüketen tek unsurdur. Bilmenin, egemen olmak ile eş anlama geldiği bir süreçte Descartes´in "iyi bir beyne sahip olmak yeterli değildir, işin aslı onu iyi kullanabilmektedir." deyişi, tercihlerimizi doğru yapmamızı zorunlu kılmaktadır.
MESLEK: Bireyin yaşamını kazanmak amacıyla, eğitim aldığı bir alanda sergilediği, karşılığında bir ücret aldığı, toplum tarafından kabul edilen bilgi ve beceriler bütününe meslek adı verilir. Meslek ile İş arasındaki temel fark ise, meslek sürekli, iş ise geçicidir.
MESLEK SEÇİMİNİN ÖNEMİ: Sosyal hayatımızda hepimiz bir meslek sahibi olma bir iş yapma ve etkin olma ihtiyacı içindeyiz. Çünkü insanın yaşamla arasında bağ kuran en önemli öğelerden biri sahip olduğu işidir. İnsan yaşamının yaklaşık olarak 40 yılını seçtiği mesleğe hazırlanarak ve onu icra ederek geçirir. Bireyin sahip olduğu statü daha çok mesleği ile ilişkilendirilmekte, mesleki pozisyonu bireyin gördüğü saygı ve itibarı olumlu ya da olumsuz olarak etkilemektedir. Yine mesleğin zorluk derecesi, getirdiği kazanç, fiziksel ya da zihinsel aktive gerektirmesi, toplum tarafından gördüğü saygınlık derecesi de bireyi etkileyeceğinden, birey tüm bunları ve kendi özelliklerini dikkate alarak kendisine en uygun olan mesleği seçme yoluna gitmelidir. Eğer birey her sabah işine isteyerek gidiyorsa bu onu ve çevresini olumlu etkiler, aksi durumda ise kendisi ve çevresi olumsuz etkilenir. Birey isteklerine, yeteneklerine uygun olan mesleği seçmeli, ilerde onu rahatsız ya da mutsuz edebilecek bir meslekte çalışmamaya dikkat etmelidir. Mesleki rehberlik; a- Bireyi tanıma b- Meslek alanlarını tanıma c- Bireysel özellikler ve mesleklerin gerektirdiği özellikler arasında bağlantılar kurma aşamalarını içermektedir. Meslek gizil güçleri geliştirir, psikolojik doyum sağlar, sosyal gereksinimlerin karşılanmasına katkı sağlar. Aile bu konularda, öğretmeler ve rehberlik servisi ile işbirliği halinde olmalıdır.
MESLEK SEÇİMİNİN BAZI AŞAMALARI:
A) 7/11 Yaş Dönemi: Bu dönem bireyde hayallerin ön planda olduğu, gerçekliğin ise pek fark edilmediği dönemdir. Bireyin bu dönemdeki meslek tercihi, büyük bir ihtimalle değişmektedir.
B) 11/14 Yaş Dönemi: Geçici-Seçici dönem olarak da adlandırılan bu dönemde, birey kapasitesinin farkına varmaya başlar. Tercihlerini yaparken toplumsal değerleri ve sosyal normları da göz önünde bulundurur. Yine de bu dönem aslında bir geçiş dönemidir.
C) 14/22 Yaş Dönemi: Gerçekçi dönem olarak kabul edilen bu dönem, meslekleri keşfetmenin, billurlaşmanın ve seçeceği mesleği belirlemenin ağırlıklı olduğu dönemdir. Birey seçeceği mesleği bu dönemde netleştirir ve genel olarak bu mesleğe ömür boyu devam eder.
Mesleki çalışmalar yürütülürken, bireylerin kişisel gelişim özellikleri göz önünde bulundurulmalıdır. Bütün insanlar birbirinden farklı özelliklere sahip oldukları gibi, meslekler de birbirinden farklı nitelikler gerektirmektedir. Bireyler bu bağlamda meslekler ile ilgili çeşitli araştırmalara ve tanıyıcı çalışmalara teşvik edilmelidirler.
Tarhan YAPRAK
Rehber Öğretmen